Instructiekaarten voor taalvrijwilligers

Deze instructiekaarten zijn ontwikkeld om taalvrijwilligers te ondersteunen bij het begeleiden van deelnemers die hun taalvaardigheid willen verhogen. De kaarten zijn zowel geschikt voor Nederlandstalige mensen als voor mensen met een anderstalige achtergrond. Ze zijn bruikbaar voor zowel een-op-een begeleiding als voor groepjes.

De instructiekaarten zijn verdeeld in een 3 thema's:
  • Lezen
  • Schrijven
  • Luisteren en Spreken
Per thema zijn er een aantal onderwerpen. Per kaart 1 onderwerp. Bijv. bij thema Lezen:

Oefenen.nl

Dit is DE site voor anderstaligen om de Nederlandse taal zelfstandig te oefenen. Maar je kunt het als taalcoach ook samen nabespreken voor extra verdieping. Alles is gratis, maar je moet je wel registreren om er gebruik van te kunnen maken.

Oefenen.nl heeft voor alle taalniveaus iets te bieden.
Voor A0 kies je 1 ster.
Weet je niet goed welk niveau je taalmaatje is, dan kun je op de rode 'Kies je taalniveau' knop klikken. Je komt dan bij een mini testje 'Taalniveau bepalen' die je kan helpen om de taalniveau van je taalmaatje te bepalen.

Taalklas 1 (*)
Dit is een programma waarmee je Nederlands oefent op internet. Je leert vooral heel veel woorden. Je bekijkt leuke filmpjes en vrolijke liedjes met de woorden. Daarna oefen je met die woorden. Je leert de woorden uitspreken en lezen en schrijven. De woorden gaan over het huis, het lichaam, het weer, vrienden en familie, eten, op school, het verkeer, de winkel en vrije tijd.

Lees en Schrijf! Het leesplankje (*)
Weet je nog? Aap, Noot, Mies... hok, duif, schapen. Kinderen leerden vroeger lezen met een leesplankje. We hebben dat leesplankje modern en digitaal gemaakt. Je oefent Nederlandse klanken, letters en woorden.

Programma Basis Inburgering (*)
Met dit programma leer je tussen 1200-1500 woorden. Het zijn de meest voorkomende woorden van het Nederlands. Je leert alle woorden met ondersteuning van bijna 1800 foto's. Op die manier kun je de woorden beter onthouden.
Er zijn op de site heel veel oefeningen. Zeg alle woorden en zinnen na, spreek de zinnen in en luister

Sites met oefeningen en uitleg gericht op NT2ers

Er zijn behoorlijk wat sites die speciaal gericht zijn op anderstaligen die de Nederlandse taal willen aanleren. Hiermee kunnen taalmaatjes thuis zelfstandig aan de slag om de taal nog extra te oefenen en woordenschat uit te breiden. Ook kun je als taalcoach op de sites oefeningen zoeken wanneer je een specifiek thema behandelt, of merkt dat je taalmaatje op een bepaald gebied nog wat extra wil oefenen.

Er zijn ook heel goede apps hiervoor - Lees meer over de beste taal apps.

Hieronder vind je een lijst met sites, waarbij steeds een korte omschrijving van de inhoud. Klik op de links om door te gaan naar de betreffende site.

Nederlandse taal oefeningen voor de lagere school

Een heel aantal oefeningen die oorspronkelijk bedoeld zijn voor kinderen op de lagere school, zijn prima te gebruiken voor mensen die Nederlands als tweede taal leren. Voor zelfstandig oefenen zijn de sites minder geschikt, maar wanneer de taalcoach van te voren de geschikte oefeningen eruit haalt kunnen ze een nuttige bron zijn.

Hieronder een lijst met nuttige sites waar je veel oefeningen kunt vinden.

Pinterest A0 Startend Nederlands - inspiratie op online prikbord

Raak geïnspireerd en neem een kijkje op de steeds groeiende verzameling 'A0 Startend Nederlands' - een prikbord van Taalcoaches.
Let op: dit bord is veel voller dan hier getoond wordt. Klik op de titel om het hele prikbord te zien.

Raak geïnspireerd en neem een kijkje op de steeds groeiende verzameling 'A0 Startend Nederlands', een prikbord van Taalcoaches

Het nabespreken van een schrijfopdracht

De beste manier om ergens beter in te worden is het veel te doen. Het is beter dat iemand veel schrijft ook al maakt hij fouten, dan dat hij niet schrijft.

Richtlijn dus voor het nabespreken:

  1. Begin met een bemoediging, een compliment. Dit is heel belangrijk want het is heel spannend voor iemand om zich schriftelijk te laten zien. Zij stellen zich daarmee heel kwetsbaar op. 
  2. Vraag 'Hoe ging het', 'Waar twijfel je over?', 'Ben je tevreden? Staat er wat je wilt zeggen?' Dan behandel je die aspecten waar ze, voor hun gevoel, het meest tegenaan lopen.
  3. Kies 1 taalaspect waar je verder op door gaat. Alle andere fouten negeer je. Slechts over dat ene taalaspect ga je samen praten en oefenen. Kies daarom het liefst iets waar je het meest van leert.
    Let bijv. op hoofdletters en punten; op de zinsbouw, grammatica, handschrift, leestekens, inhoud en opbouw, spelling.
    Oefen dan nog extra met

Schrijven: do's en don't's

Doen
  • Schep een veilige sfeer. De ander stelt zich kwetsbaar op - het is ontzettend spannend om iets zwart op wit te zetten, terwijl iemand meekijkt ('beoordeelt'). 
  • Behandel je taalmaatje met respect en als een volwassene. 
  • Sluit aan bij de leefwereld, interesses en mogelijkheden van je taalmaatje. 
  • Wissel af: boodschappenlijstje, formulieren, (dagboek) verslagje, kaart aan een vriendin, briefje voor de buurvrouw, lijstje vragen voor de arts of het spreekuur, een to-do lijstje, brief, uitnodiging, waarschuwing, herinnering etc. Met afwisseling blijft het leuk.
  • Laat iemand

Oefen het schrijven en handschrift

Veel volwassenen die nog moeten leren schrijven weten niet hoe ze de letters moeten vormen. Op deze site zie je een korte animatie van elke letter die op de juiste wijze geschreven wordt.
Animatie hoofdletters
Animatie kleine letters
Animatie cijfers

Een uitprintbaar overzicht van de schrijfwijze vind je hier:
Hoofdletters
Kleine letters
Kleine letters incl. nederlandse dubbelklanken (eu, ij etc) (pdf)
Leeg lijntjes papier voor handschrift

Meningen verschillen over of het belangrijk is dat volwassenen dit leren. Een juiste schrijfwijze bevordert de leesbaarheid (iets waar ze wel op beoordeeld worden in de inburgeringstoets) en de snelheid van schrijven (ook alleen maar handig bij toetsen).

Zelf werkbladen maken
Het is ook mogelijk om je eigen werkbladen te maken.
Er zijn verschillende gratis sites die deze mogelijkheid aanbieden (allemaal Engels, maar zeer eenvoudig in gebruik). Bijvoorbeeld deze site.

Geheugensteun Duo Klinkers

Bij het leren van de klanken van het alfabet zijn de duo klinkers vaak moeilijk om te onthouden. Dit is een leuk vormgegeven geheugensteuntje om uit te printen en bijv. ergens op te plakken waar je taalmaatje ze dagelijks ziet en kan oefenen.

Alfabet kaartjes

Een heel handig hulpmiddel om het alfabet te leren, is het gebruik maken van alfabet kaartjes. Hiermee kun je heel gericht

  • nieuwe klanken oefenen
  • klanken die al geleerd zijn herhalen (en de klanken die je taalmaatje nog moeilijk vindt extra vaak inzetten, extra herhalen)
  • woordjes maken en het lezen van woordjes oefenen
  • eenvoudige spelling oefenen (steeds 1 letter weglaten - welke letter moet daar?)

Er is onderscheid gemaakt tussen klinkers (rood) en medeklinkers (zwart). 

Er is bewust